کمیک

کمیک چیست؟

کمیک، گرافیک ناول، مانگا، داستان مصور، کمیک بوک، کمیک استریپ، پی‌نما یا هر اسمی که به آن بخواهید بدهید، به نوعی از قصه گویی گفته می‌شود که در آن متن به شکل خاصی با تصاویر در هم می آمیزد تا معجونی خاص و ویژه بوجود بیاورد که بیشتر از تک تک اجزایش است. اینبار در راویتون به این سوال پاسخ می دهیم که اصولا کمیک چیست و چه ویژگی هایی دارد.

بیایید حرف آخر را اول بزنیم؛ کمیک چیست؟

تعریف خیلی ساده و دم دستی کمیک عبارت است از: فرمی از داستان گویی که در آن تصاویر به صورت مقطع کنار هم قرار می گیرند. بعضی از این تصاویر مقطع ممکن است تویشان نوشته ای هم موجود باشد. با نگاه به همین تعریف ساده و فکر کردن بهش می توان پتانسیل این رسانه را بلافاصله تشخیص داد. بر خلاف کتاب ها، خالقان داستان ها می توانند آن چه در ذهن دارند را به طور کامل به روی صفحه کاغذ بیاورند و دنیای توی ذهنشان را حقیقت ببخشند.

کمیک، مثل برادر بزرگترش سینما، فرمی از داستان گویی تصویری-روایی است که قصد دارد تصویر را طوری جلوی مخاطب بگذارد که گذر زمان را نشان دهد. این نحوه ی داستان گویی پدیده جدیدی نیست؛ نمونه هایی از آن را حتی می توان در نقوشی که اجدادمان بر روی غارها حک کردند هم دید. هیروگلیف های مصری و تصاویر روی کوزه های یونانی ها هم نمونه های دیگری از روایتِ تصویری هستند.

در سال هایی نه چندان دور، کمیک ها را رسانه ای مختص کودکان می دانستند. اما از دهه شصت میلادی به بعد این رسانه به بلوغ رسید و از این که صرفا چیزی باشد برای سرگرم کردن کودکان تبدیل شد به رسانه ای جدی که علاوه بر داستان های کودکانه می تواند داستان های جدی تر و بالغانه تری را هم پوشش دهد.

کمیک ها مونولیت نیستند؛ شکل های متفاوت کمیک ها چیست؟

به طور کلی می توان سه فرمت کلی برای طبقه بندی کمیک ها تعریف کرد. البته در نظر داشته باشید که این نوع طبقه بندی کمیک ها تنها روش یا حتی مقبول ترین روش ممکن نیست.

  • کمیک هایی که صرفا از تصویر تشکیل شده اند و داستانشان را تماما به صورت تصویری روایت می کنند.
  • کمیک هایی که هم از تصاویر و هم از متن برای داستان گویی استفاده می کنند. این نوع داستان گویی در گذشته از دو فرمت دیگر بیشتر شایع بوده و معمولا در روزنامه ها و مجلات چاپ می شده است. به طور خاص فرم کمیک استریپ که قرار گرفتن تصاویر به صورت رشته هایی از تصاویر در اندازه هایی مساوی پشت سر هم هستند و توی هر پنل دیالوگی توسط شخصیت ها گفته می شود.
  • فرمت سوم هم گرافیک ناول ها هستند. طولانی ترین شکل کمیک ها که در آن دیگر از فرمت خاصی برای قرار دادن پنل ها کنار هم استفاده نمی شود و هر پنل شکل و اندازه مخصوص به خود را دارد. طراحی در این فرمت به طور معمول در سطح بالاتری قرار دارد و کمیک‌نامه ی آن تقابل بیشتری با فیلم نامه ها دارد. این کمیک ها معمولا یا به طور مستقل و فصل به فصل منتشر می شوند.

کمیک ها درباره  چه هستند؟

تقلیل دادن یک صنعت و فرم داستان گویی به این که به طور کلی همه ی آثار موجود در آن درباره چه هستند نه معقول است نه امکان پذیر. با این حال بسته به این که در کجای دنیا به این صنعت نگاه کنیم می توان برخی ترندهایی که امروزه بیش از سایرین در میان کمیک ها و داستان هایشان جریا دارد را شناسایی کرد. در این مقاله تمرکز ما بر کمیک های غربی است.

کمیک های ژانری

محبوب ترین نوع نوع کمیک ها. در این نوع کمیک ها با داستان هایی روبرو هستیم که با چیزهایی فراتر از این دنیا دست و پنجه نرم می کنند. چه دنیاهایی کاملا تخیلی، چه آینده یا گذشته هایی دور، داستان های ژانری در کمیک ها حضور عمده ای دارند و به طور معمول در فرمت گرافیک ناول ها گفته می شوند.

کمیک های واقع گرا

کمیک هایی که درباره لحظه حال و واقعیت روزمره هستند و قصدشان نقد، توضیح یا دفاع از وقایع واقعی است. این کمیک ها بازتاب دهنده دیدگاه های نویسنده ی آن هستند و ابزاری ارزشمند برای بررسی واقعیت های اجتمائی زمانه. این نوع کمیک ها هم بیشتر در فرمت گرافیک ناول ها حضور دارند. با این وجود استقبال مخاطبان از آن ها کمتر است.

اوتوبیوگرافی

کمیک هایی که مقصود اصلیشان این تم است بیشتر از این که تصویر داشته باشند پر از متندند. بیشتر مواقع در این نوع از کمیک ها حباب های متنی یا استریپی وجود ندارد و خود متون دربرگیرنده تصاویر هستند.

طنز و فکاهی

احتمالا قدیمی ترین نوع کمیک های صنعتی. این کمیک ها که اولین بار در روزنامه های صده ی گذشته سر و کله اشان پیدا شد پدربزرگ صنعت کمیک هستند و هنوز هم با قوت به کارشان ادامه می دهند.

عناصر تشکیل دهنده یک کمیک چیست؟

علاوه بر متن، تصویر و رشته های سفیدِ ما بین پنل ها، برخی از عناصر بین همه کمیک ها شناسایی مشترک است. عناصری که خالق کمیک هنگام قصه گویی باید آن ها را در نظر داشته باشد. در ذیل به طور مختصر به برخی از آن ها اشاره می کنیم.

  • صفحه: ساختار اولیه ای که خالق اثر با آن سر و کار دارد و شخصیت ها و ستینگ دنیایش روی آن قرار می گیرد.
  • زاویه: چه چیزی، چطور و با چه فاصله ای دیده می شود؟ به طور خودمانی، «دوربین» کجاست و دارد چه به ما نشان می دهد؟
  • گذر زمان و نحوه ی نشان دادن آن: این عناصر به مخاطب دو چیز مهم را می گویند. این که در خود دنیای داستان زمان چگونه است و شخصیت ها و دنیا زمان را چگونه تجربه می کنند (سطحِ تکست: مثلا چه موقع از روز است، چه فصلی است و …) و مخاطب چگونه وقایع داستان را می بیند و گذر زمان در پلات چیست (سطح متا تکست: چه مقطع هایی از روایت به مخاطب گفته می شود، پنل ها چه چیزهایی را نشان می دهند، زمان حذف شده بین پنل ها چیست و …)
  • نشان دادن حرکت: روش هایی که بوسیله آن ها تحرک اجسام و شخصیت ها نشان داده می شود.
  • حباب های متن: دیالوگ و مونولگ شخصیت ها و همچنین روایت راوی را به مخاطب بیان می کنند و در شکل های متفاوتی ظاهر می شوند.
  • نام آوا: شکل کلامیِ «صدا» هایی که اعمال، اجسام و اشخاص در کمیک ایجاد می کنند.
  • نمادها: یک چراغ می تواند نشانه ایده ای باشد که به سر شخصیت زده و …
  • جریانِ میان پنل ها و جریان روایت در خود پنل: نوع چینش پنل ها کنار یکدیگر و در نظر داشتن این که چشم مخاطب چگونه از پنلی به پنل دیگر، و در مرحله بعد از وقایعه ای در یک پنل به واقعه دیگری، حرکت می کند.

سخن آخر

کمیک ها رسانه ای قدرتمند برای داستان گوییند و اگر تا به حال به هر دلیلی شروع به خواندن کمیکی نکرده اید، در حق خودتان ستم کرده اید. کمیک ها مثل هر رسانه دیگری در انواع و اقسام شکل ها ظاهر می شوند و داستان هایی که درشان گفته می شود به هیچ عنوان محدود به داستان های ابرقهرمانی نیست. حتی داستان های ابرقهرمانی هم در طیف ها و شکل های متفاوتی گفته می شوند. اگر تا به حال کمیکی ندیده اید که به مذاقتان خوش بیاید، سری به راویتون بزنید و چرخی در میان کلکسیون فراوانش بزنید. مطمئن باشید داستانی که از آن خوشتان بیایید را پیدا خواهید کرد.

پیشنهاد مطالعه: مطلب تفاوت ساختاری کمیک و وب کمیک  را در راویتون بخوانید.

نمایش بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا